Ko timga hikoya

Posted by / 26-Feb-2016 18:36

Ko timga hikoya

Ilgariyam eshitib yurardim-u, bu yerda yana ishon-dimki, oltoyliklar tilida arab, fors so’zlari juda-juda oz ekan. Illo, oltoyliklar atrof-muhit — o’rmon, suv, hayvonlar va parrandalarning shubhasiz Ruhi bor, lekin Ruhlar ko’zga ko’rinmaydi, ularni sira-sira g’azablantirmaslik kerak. U bolalarga shodon chuldirab bir nimalarni tushuntirdi. Chunki topishmoqlarda Oltoy elining, ya'ni, qadimdan to yaqin-yaqinlargacha ovchilik va chorvachilik bilan shug’ullanib kelgan elning eng ibtidoiy — «yashirin tili» to’la-to’kis aks etarkan. Shuni aniqlashtirib olmoqchiydim, Umrzoq aka o’zi anglatdi:— Chto gorko v jizni? Bolalar bo’lsa quvonishib-kulishib:— O’(o)lum, o’lum, o’lum, — deyishdi. Umrzoq aka bu gapimdan qanoatlanib va chamasi ilhomlanib, bolalarga tag’in bir nimalar degandi, ulardan yana biri chuldiradi:— Erten tura — to’rt buttu, tushte — eki buttu, engirde — uch buttu. Umrzoq aka shunday misollarni aytar ekan, mening yuragim gurs-gurs urib, juda to’lqinlanib ketdim: he, yoshligimizni eslayman.«Bo’ri»ni — «jondor» deb atashardi bizda. Ayniqsa, tunlari bulardan birining ham nomi tilga olinmas edi. So’ng menga sinovchan tikilib qolib, qutilarda ko’zlarini lo’q qilib o’tirgan bolakaylarga bir nima degandi, ulardan biri menga qarab:— Achu, achu, ne achu? G’ira-shira tushundim: bizning o’lkada «achchiq» so’zi shevada albatta: «Achuv» deb talaffuz qilinadi. Masalan, «ilon-yilon»ni — «qamchi, qayish», «bo’ri-boru»ni — «ko’k it, uzun quyruq», deyisharkan. — Ozbek-da turk...— Keyin o’ziyam joyiga cho’kib, sham qoshidagi yorliqsiz shishasini chetga surib qo’ydi.— Gap shunday, — dedim. Karavotga eski to’shak solingan, ustidan yopilgan choyshabga qarab bo’lmas edi. — O’tiringlar sizlar ham, — dedim bolalarga.— Otur, otur, — dedi u kipgayam. Qadimda Ko’k ko’l deyilgan, hozir esa Qora ko’l deyishadi. Pastga yana uch-to’rtta zina ketgan, uyog’i — keng maydonchaday joy. Tog’ etagidagi kimyo zavodidan chiqqan oqava-yuvindi suvlar qo’yib yuborilgan: ko’lda suv emas, eritilgan qora mum bordek yaltirab yotardi. Shu maydonchaning o’ng tomonida o’tirishgan ekan: uch-to’rtta bola taglariga quti qo’yib, kimningdir so’zini tinglayapti.

Oqibat, u kishi:— Men boram, — deb vinodan tag’in xo’pladi-da, g’iltillagan ko’zlarini menga tikdi. Ko’z oldimga qishloq ustidagi tepalik, uning ortidagi — haligi ko’l keldi.— Bor, bor! Eslang-e, bor-ku, yana: poshsho uchta topishmoq aytipti. Darvoqe, Oltoyda yaqingacha kelinlar kuyovdan tortib, uning qarindosh-urug’larigacha — birini ham nomi bilan chaqirmas ekan... Shunda menga topishmoq berganini fahmladim-da:— Bizdayam topishmoq aytishadi, — dedim. Topishmoqlarning, umuman, topishmoq aytish va topishning boshqa buyuk hikmatlariyam aytildi: jumladan, topishmoqni topish — naq zukkolik, donolik belgisi sanalajagi, ayrim hollarda, deylik, qonli janglarning ham oldi olinajagi. Esladim: kuyovlarning ham aql-farosatini shu tariqa sinovdan o’tkazisharkan... He, o’sha kezlar ko’p mollar ham qirilib ketgan ekan... Keyin siniqibgina: «Uka, gap shunday-shunday...» dedi. Qishloqda boshqa millat vakillariyam ko’p edi-da: o’ris, armani, kares... Xullas, bir kuni xo’jalik direktori chaqirib qoldi. Direktorning aytishicha, o’ttiz to’qqiz millat vakili yashardi. Bir amallab bittasini opkelmasangiz, buyog’i chatoq bo’ladi. Va'dani quyuq qiling: uy deydimi, ish deydimi — bor deng.

ko timga hikoya-33ko timga hikoya-23ko timga hikoya-81

One thought on “ko timga hikoya”

  1. According to the criminal complaint, Andreini paid the student ,500 after having sex with her in her home, which she later admitted to doing when confronted by the student’s mother.